Nieuws van het poëziecafé

Het tweede PoëzieCafé Cicero op zondag 5 juni jl. was een groot succes. Onder de bezielende leiding van Dolly Bellefleur en George Moormann waren ongeveer honderdtwintig bezoekers getuige van een twee uur durend programma dat deze keer vooral in het teken stond van de finale om De Zingende Zaag Podium Poëzieprijs 2005.

Het favoriete gedicht van Joost Swarte
Alvorens de twintig finalisten hun talismanische gedicht voor het voetlicht brachten had George Moormann voor de vaste rubriek Het favoriete gedicht van een gesprek met striptekenaar Joost Swarte. Swarte, die het beeldmerk voor Haarlemse Nachten 2 maakte, koos een gedicht van de Russische absurdistische schrijver Daniil Charms. Charms leefde van 1905 tot 1942, en woonde vrijwel zijn hele leven in St-Petersburg/Leningrad. In 1927 richtte hij met een aantal schrijvers, schilders en musici de avant-gardistische groep Oberioe op, die in 1930 verboden werd. Deze groep stond in de traditie van de Russische avant-garde van de dichters Chlebnikov en Tufanov en de schilder Malevitsj, met wie Charms nauw contact onderhield. Met zijn ultrakorte, paradoxale verhalen, zijn dada-achtige gedichten en groteske toneelteksten werd Charms de belangrijkste vertegenwoordiger van het Russische absurdisme en viel hij als zodanig in ongenade bij de autoriteiten. Charms werd slachtoffer van de Stalinistische terreur. In 1941 werd hij om politieke redenen krankzinnig verklaard en naar een inrichting gestuurd waar hij een jaar later kwam te overlijden. Werden tijdens zijn leven slechts enkele kinderverhalen gepubliceeerd na zijn dood begon Charms werk, omstreeks 1970, in het Westen door te dringen. Sindsdien is zijn faam enorm gegroeid; hij geldt nu als een meester van het absurdisme naast schrijvers als Ionesco en Beckett.

Terug naar de Apotheker
De voelbare spanning onder de finalisten werd nog een tikkeltje opgevoerd door mede-jurylid/dichteres Sylvia Hubers. Hubers had overigens de laatste weken een talisman goed kunnen gebruiken. Door allerlei productiefouten moest de presentatie van haar nieuwste bundel Terug naar de Apotheker worden uitgesteld.
Als primeur las ze in PoëzieCafé Cicero enkele gedichten voor uit deze bundel die, als de goden haar bijstaan, binnenkort alsnog zal verschijnen bij Uitgeverij Fagel. Een bundel waarin het bezweren van ziekte, dood, ellende en ledigheid hèt thema is.

De Zingende Zaag Podium Poëzieprijs 2005
Na dit “voorspel” was het dan eindelijk tijd voor de finale van de poëziewedstrijd. Naar aanleiding van onze oproep een gedicht te schrijven dat je kunt gebruiken als Talisman ontvingen we ruim vijftig inzendingen van dichters uit Nederland en Vlaanderen. Hiervan werd een selectie van twintig auteurs (bestaande uit o.a Corlyn Bol, Renée Borgonjen, Wilma Beun, Dan Falck, Fredi Hartman, Doro Huisman, Liesbeth de Kat , Wim Koesen en Hannie Rouweler) uitgenodigd om hun gedicht voor te dragen in PoëzieCafé Cicero. De jury bestaande uit de dichters George Moormann en Sylvia Hubers en de literair criticus Wim Vogel riep Lucas Laherto Hirsch unaniem uit tot winnaar. Hij zal zijn gedicht talisman, een vijfluik met de titels etnische alliantie, morfine, prognose, krassen en 1972, op 25 juni voordragen tijdens Haarlemse Nachten 2 in de Toneelschuur.

Lucas Laherto Hirsch
talisman

etnische alliantie

de etnische alliantie in mijn lichaam spreekt
van jood en katholiek zo Indisch en ook Duitser
al mijn genen liggen bloot getekend op mijn huid
in Jakarta in Berlijn van Buitenzorg Fassanenstrasse
hoor ik de ooms hoor ik de tantes praten uit het fotoboek
over jungles stille krachten oh kabbala levensmacht
zie ik mijn opa’s kort gebroekt belachen en zo zorgeloos
de tijd koloniaal verstrengeld in mijn haar en oogopslag
mijn moeders baboe zorgvermogen vaders doel zijn zielenheil
ik hoor de tropenbuien in mijn bloed zo ook de Thora jammerklachten
mazzeltov en tempo doeloe maken mij tot wat ik ben
duizend mijl iets meer iets minder overbrugt de taal voorbij

morfine

oma een pink
moeder met kikkerogen
de uitwas op sterkwater
in een dikke glazen pot
wegens ruimtegebrek
is opa vast met sterven begonnen

prognose

ik stel dat hij de dode
in gareel stijf tussen de lippen geperst
het werkwoord ‘familie’ gebiedt

het woord dat ik nooit heb verstaan
omdat moeder vaak moest huilen

ik spreek deze oudtestamentische taal
van voorspellingen niet
ik heb ouders vader
liefde moeder

blijf maar liggen Mao
lijk te sterven

krassen

vader is zijn ‘Stickey Fingers’ album kwijt
zoals zijn moeder toen zijn vader

paniek om vinyl, op zolder is
de plaat geruisloos luidt zijn hoofd

vader is nu vadervader
vader is plafondpappa

er zitten krassen op zijn
krassen op zijn
jeugd

moeder is nog bezig met
het zoeken naar Jakarta

zij vond haar stem in een groef
moeders draait nog steeds

1972

toen broer werd geboren
was hij bij voorbaat al
het lood om oud ijzer

tussen beddengoed de duivel en
het andere dat liggen kan
een interbellumkind dat
ouders brak en ouders maakte

en dat in vredestijd en
dat in koude oorlogsjaren

Eervolle vermeldingen waren er voor Hélène Gelèns, Gerrie Hondius en Wim Groenhart. Laatsgenoemde dichter en meestergoudsmid verraste de jury op zaagse wijze met een fraai vormgegeven armband waarin enkele dichtregels zijn gegraveerd die je als talisman op je huid kunt dragen. Dolly kon haar ogen en vingers er niet van afhouden!

Dolly Bellefleur tot Stedenmaagd gekroond

Na een kort muzikaal intermezzo van Arthur Alphenaar (accordeon), Eric J. Coolen (gitaar) Rob van der Linden (cajon/percussie) en ) Bies van Ede (voordracht) betrad ds. Samuel Ampzing het podium. De 17e eeuwse predikant en dichter had in zijn tijd niet alleen een bloedhekel aan de Roomse Kerk maar was ook een fanatieke strijder tegen het overmatig gebruik van Latijnse en Franse leenwoorden. Niet voor niets had hij besloten om op 5 juni 2005 uit zijn graf op te staan. De oude man bleek een missie te hebben. Hij wilde coûte que coûte (sic!) de Mariaprocessie, die op dezelfde middag voor het eerst sinds 427 jaar door Haarlem zou trekken, voorkomen."Een mis slechts over mynen dooden ligchaam." en "Ick sal strijden om heel Haerlem weer tot de nye leere te bekeeren" fulmineerde Ampzing. Om vervolgens mee te delen dat in het jaar onzes Heere 2006 het volck hem tot burgemeester van Haerlem zal kiezen en die stadt bestieren met de door hem benoemde vroedschap, die o.a. bestaat uit de stadsdichter George Moormann en stedenmaagd Dolly Bellefleur.

De poëziekast van Rob Luckerhof

In de serie de poëziekast van was het nu de beurt aan Rob Luckerhof van de Kennemer Boekhandel. Zijn poëziekast doet volgens hem niet onder voor die van de tijdens het eerste PoëzieCafé geïnterviewde Anna Oolders (Atheneaum Boekhandel). Hij beslaat zo’n ongeveer 16 meter. Hij verklaarde zelfs zo boekengek te zijn dat nu ook al zijn huis aan de Zijlweg tot boekwinkel verbouwd is. Dit heeft weliswaar ook een praktische reden: door een opgebroken straat is de Kennemer Boekhandel zelf namelijk moeilijk bereikbaar.
 

De timing van George Moormann en Dolly Bellefleur had niet beter kunnen zijn. Praktisch precies op het moment dat George Moormann zijn meest recente stadsgedicht voordroeg kwam de eerste Haarlemse Maria-processie sinds vijf eeuwen langs.

George Moormann
DE STILLE TOCHT

Uit stevig eikenhout gestoken is er slechts een
die ik toelaat het wonder in mij te zien
toch zijn er genoeg die luid kabaal verkleed als
bruidje of kabouter mij wat dan ook toevertrouwen

die hier niet voor mijn kindje of kuiltje maar
om bisschops puntmuts, zijn staf en juwelen zich
verdringen om eindelijk samen vet te roddelen
over de prijs van de klomp goud op mijn hoofd.

Dus driemaal raden altegader waarover zij
bij het stadhuis in gebed zullen gaan
vergeving van betaalden én onbetaalden, het
schrappen van boetes die nog open staan


vergeving van het bloed op hun liefelijke knuistjes
waarin hun aflaten van niets voor mens en milieu
vergeving van hun ongenadige prijzenslag, vergeving
van hun ziekmakende automobielen, de uche uche

vijfde of zevende wereldreis, want immer schoongewassen
zullen zij jaarlijks in processie gaan, met nog maar
een wens: dat U het bent, O Vrouwe der Vrouwen
die ‘onze kleine’ met een reine glimlach beloont.

tweede poëziecafé cicero editie